We wtorek w piaseczyńskim starostwie zostało podpisane porozumienie powołujące nowy kierunek w szkole przy ul. Budowlanych: „ochrona granicy państwowej”.

Porozumienie zawarto po półrocznych rozmowach z dowództwem Nadwiślańskiego Oddziału Straży Granicznej im. Powstania Warszawskiego. Jego sygnatariuszami byli starosta Jan Dąbek, zastępca komendanta NOSG płk Robert Gawryś oraz dyrektor Zespołu Szkół Zawodowych im. Marszałka Franciszka Bielińskiego w Górze Kalwarii Jarosław Adwent.

Potrzeba ludzi

Płk Robert Gawryś rozpoczął spotkanie od przypomnienia, że Góra Kalwaria ma tradycje związane ze szkoleniem Straży Granicznej sięgające okresu międzywojennego. Powiedział również, że jego formacja stale potrzebuje nowych pracowników („Jesteśmy granicą zewnętrzną Unii Europejskiej” – uzasadniał), i dlatego zdecydowała się na objęcie patronatem piątej szkoły ponadgimnazjalnej na Mazowszu. Licealny kierunek „ochrona granicy państwowej” będzie przygotowaniem do podjęcia w przyszłości szkolenia i pracy w Straży Granicznej. To furtka do pracy w portach lotniczych, także w tym największym – na Okęciu.


Na mocy porozumienia Nadwiślański Oddział SG zobowiązał się do udzielania merytorycznej i organizacyjnej pomocy przy tworzeniu i realizacji programu szkolenia specjalistycznego. Z kolei starostwo, jako strona porozumienia, zobowiązało się do pokrycia wszelkich kosztów związanych z utworzeniem i prowadzeniem klasy (co najmniej jednej) od 1 września 2010 r. Jak poinformował nas dyrektor Adwent, już jest duże zainteresowanie profilem, dzwonią rodzice potencjalnych uczniów.

Sztuki walki

Na podstawie rozporządzenia prezydenta RP w 1928 r. została utworzona nowa formacja do ochrony granic – północnej, zachodniej i południowej: Straż Graniczna. 22 marca tego roku Centralna Szkoła Straży Celnej w Górze Kalwarii (istniejąca od 1924 r. w koszarach) została przekształcona w Centralną Szkołę Straży Granicznej. Od samego początku zadaniem CSSG, opartej na regulaminie szkół wojskowych, było przygotowanie jej słuchaczy do należytego pełnienia służby w ochronie granic i walki z przemytem.


W CSSG organizowano kursy doszkolenia szeregowych Straży Granicznej. Trwały pięć miesięcy. Innym rodzajem kursu był trzymiesięczny dla kierowników placówek pierwszej linii, na który z kolei słuchacze byli delegowani do szkoły na czas trwania szkolenia. Wymagano, aby kandydaci na ten kurs wyróżniali się między innymi bystrością umysłu, inteligencją, zrównoważonym charakterem oraz opanowaniem niezbędnych wiadomości z zakresu służby granicznej. W szkole bardzo dużą wagę przywiązywano także do wychowania fizycznego i sprawności szkolonych elewów. Działały sekcje sportowe, a szkoleni uprawiali szereg dyscyplin sportowych, w tym także sztuki walki.

Wybudowali pomnik

Z dniem 15 kwietnia 1929 r. do CSSG włączono nowo uruchomiony Zakład Tresury Psów Granicznych z czasową siedzibą w Kątach (szkoła ta miała dać początek obecnemu zakładowi tresury psów policyjnych w Sułkowicach). W 1931 r. przy koszarowcach (frontem do ul. Dominikańskiej) pogranicznicy wybudowali pomnik ku czci Pierwszego Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego. W PRL pomnik został rozbity i wywieziony w niewiadomym kierunku.


Na kursy do CSSG w Górze Kalwarii kierowani byli prawie wszyscy nowo przyjęci do Straży Granicznej. Przez cały okres funkcjonowania szkoły jej kadra, łącznie z Zakładem Tresury Psów Granicznych, liczyła około 50 oficerów i pracowników cywilnych. Stan osobowy placówki ulegał zmianie w zależności od liczby szkolonych. Przykładowo 25 września 1929 r. szeregowych było w CSSG 420, w tym strzelców elewów – 324.


W kwietniu 1933 r. Centralna Szkoła Straży Granicznej wraz z Zakładem Tresury Psów Granicznych została przeniesiona do nowych obiektów w Rawie Ruskiej, w których były lepsza warunki zakwaterowania i szkolenia.

(pc, ks)

Źródło: „Centralna Szkoła Straży Granicznej II RP (1928 – 1938.”, Wiesław Mrugała, Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej im. Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego – Koszalin